Önce soru: bu eğitimden sonra ne değişmeli?
İçerik türünü konu değil, beklenen sonuç belirler. Çalışan bir kuralı bilmeli mi, bir davranışı değiştirmeli mi, bir işlemi yapabilmeli mi? Aynı İSG konusu üç farklı hedefle üç farklı biçimde hazırlanır. Hedef netse tür kendiliğinden seçilir; hedef net değilse hangi tür seçilirse seçilsin eğitim dağılır (bkz. kurumsal eğitim içeriği nasıl hazırlanır).
1. Slaytlı ve seslendirmeli ders
Metin, görsel ve seslendirmenin ekran ekran ilerlediği klasik e-öğrenme dersi. Kurallar, politikalar, ürün bilgisi ve mevzuat özeti gibi bilgi aktarımı için en verimli biçimdir. Güncellemesi kolaydır: bir kural değişince yalnız o ekran değişir.
Zayıf yanı: uzun tutulursa izlenmez, "ileri" düğmesine basılarak geçilir. Her bölümün ardından birkaç soru koymak bunu kırar.
2. Animasyonlu, karakterli eğitim videosu
Konuyu sahnede konuşan ve hareket eden karakterlerin anlattığı ya da canlandırdığı video. İş güvenliğinde yanlış ve doğru davranış, müşteriyle zor bir konuşma, etik ikilem gibi davranış değişikliği beklenen konularda güçlüdür: insan bir kuralı okuyunca unutur, bir vakayı izleyince hatırlar.
Kurumun kendi eğitmeninin görüntüsü ve sesiyle anlatan bir dijital ikiz de bu türe girer; eğitmen her seferinde kamera karşısına geçmez.
3. Beyaz tahta animasyonu
Konunun bir tahtada çizilerek anlatıldığı, kalem ilerledikçe sesin eşlik ettiği video. Bir süreci, sırayı ya da neden-sonuç ilişkisini anlatmak için iyidir: başvuru akışı, bir hesaplamanın mantığı, bir kavramın parçaları. Göz, çizilen yeri izlediği için dikkat dağılmaz. Arada sorular çıkması ve yanlış cevapta konunun anlatıldığı yere dönülmesi öğrenmeyi pekiştirir.
4. Eğitsel oyun
Konunun sıralama, eşleştirme ya da karar oyununa çevrildiği etkileşimli içerik. Çalışanın bir şeyi yapabilmesi gereken konular için uygundur: acil durumda adımların sırası, hangi atığın hangi kutuya gittiği, hangi verinin kişisel veri sayıldığı. Okuyarak değil yaparak öğrenilir; puan ve süre kaydı tutulduğu için kimin neyi bildiği de görülür.
5. Canlı yarışma (canlı quiz)
Sorunun salondaki ekranda göründüğü, herkesin kendi telefonundan cevap verdiği canlı bilgi yarışması. Yüz yüze eğitimin sonunda pekiştirme, toplantıda ısınma ya da kurum içi etkinlik için kullanılır. Kalıcı bir ders değil, anlık bir katılım biçimidir; sonuçlar raporlanırsa hangi konunun anlaşılmadığı da ortaya çıkar.
6. Sınav ve değerlendirme
Ayrı bir tür gibi görünse de her türün içinde yer almalıdır. Zorunlu eğitimlerde tamamlama ve puan kaydı belgelemenin parçasıdır (bkz. zorunlu eğitimler nasıl belgelenir). Sorular kazanıma bağlı olmalı; ezber sorusu ölçmez.
Mikro öğrenme bir tür mü?
Mikro öğrenme bir biçim değil, bir süre kararıdır: tek kazanıma odaklanan, birkaç dakikada bitirilen kısa modül. Yukarıdaki türlerin her biri mikro olarak hazırlanabilir. Sahada çalışan, telefondan giren personel için uzun tek parça yerine kısa modüller daha çok tamamlanır.
SCORM bir içerik türü mü?
Hayır. SCORM içeriğin ambalajıdır: hangi türde hazırlanırsa hazırlansın eğitim SCORM paketi olarak dışa aktarıldığında öğrenme yönetim sistemine (LMS) yüklenir, oynatılır ve tamamlama kaydı tutulur (bkz. SCORM nedir). Tür seçimi "ne anlatacağım", SCORM seçimi "nerede ve nasıl kaydedeceğim" sorusunun cevabıdır.
Konuya göre hızlı seçim
- İSG eğitimi: kurallar için slaytlı ders, tehlikeli davranış için karakterli video, acil durum adımları için oyun.
- KVKK eğitimi: temel kavramlar için slaytlı ders ya da beyaz tahta, "bu kişisel veri mi?" ayrımı için eşleştirme oyunu.
- Oryantasyon: kurumu tanıtan karakterli video, kısa modüller, ilk hafta sonunda canlı yarışma.
- Hizmet içi eğitim: mevzuat ve prosedür değişikliği için kısa slaytlı ders; yeni bir iş akışı için beyaz tahta.
- Satış ve müşteri iletişimi: zor konuşma vakaları için karakterli video, ürün bilgisi için oyun.
Yapay zekâ türü değiştirmeyi ucuzlatıyor
Eskiden her tür ayrı bir ekip ve ayrı bir bütçe demekti: video için çizim ekibi, oyun için yazılımcı, seslendirme için stüdyo. Bugün konuyu bir kez yazarsınız; yapay zekâ aynı konuyu derse, sahneye, tahta anlatımına ya da oyuna çevirir, siz bakıp düzeltir ve onaylarsınız. Böylece tür, bütçeye göre değil hedefe göre seçilir.
Seriftech'te hangi tür hangi üründe?
Slaytlı ve seslendirmeli ders Eğitim Stüdyosu'nda, karakterli ve animasyonlu sahneler Sahne ve Karakter'de, beyaz tahta anlatımı Tahta Dersi'nde, eğitsel oyun Oyun'da, salon yarışması Canlı Yarışma'da hazırlanır. Ders, sahne, tahta ve oyun içerikleri Eğitim Platformu'nda atanır ve takip edilir ya da SCORM paketi olarak kurumunuzun kendi LMS'ine yüklenir.
